Dr Ahmet Rasim Küçükusta

Eklenme Tarihi: 19 Ocak 2009 00:00

Prezervatiflerden bulaşık eldivenlerine… balonlardan oyuncaklara… kozmetiklerden yara bantlarına… elektrik kablolarından idrar sondalarına kadar günlük hayatta çok sık karşılaştığımız  birçok ürün lateks içeriyor.

Lateks alerjisi, sadece bu madde ile temas sonucu deride kızarma, kabarma ve kaşıntılardan ibaret değil. Bazılarında burun akıntısı ve hapşırmalara… gözlerde sulanma, kızarma ve kaşıntılara… bazılarında astım krizlerine ve hatta ölüm riski yüksek olan anaflaksi gibi tablolara da yol açabiliyor.

Lateks bulunan ürünler

Günlük yaşamımızda sık sık karşılaştığımız bir çok maddenin yapımında lateks vardır.
Piyasada satılan 40 binden fazla maddenin lateks içerdiği bilinmektedir.

İşte bunlar için sadece birkaç örnek:

Genel kullanım: Bulaşık eldivenleri, prezervatif, balon, oyuncaklar, emzik, biberon, silgi, kozmetikler, elektrik kabloları, tenis-basketbol- bovling topları, deniz yatağı,  yapıştırıcılar, boyalar, ayakkabı...

Tıp alanında: Çeşitli tüp ve maskeler, yanık bandajları, cerrahi eldivenler, tansiyon aleti, kateterler, idrar ve mide sondaları, lavman şırıngaları, dişçilikte kullanılan bazı ürünler...

Lateks alerjisinin belirtileri

Yakın zamanlara kadar lateksin sadece cilde temas ettiği yerlerde kızarma, kabarma ve kaşıntı gibi tahrişlere yol açtığı sanılırdı. Oysa bugün lateksin alerjik nezleden astıma kadar bir çok alerjik hastalığa sebep olabileceğini biliyoruz. Bunlar içinde en tehlikelisi ise ölüme kadar giden sonuçları olabilen anaflaktik şoktur.

Lateks nasıl alerji yapar ?

Lateks de diğer doğal ürünler gibi çeşitli maddelerin bir kompleksidir. Esas olarak polyisoprene içerir; daha az miktarlarda protein, karbonhidrat ve lipit de bulunur.

Lateks alerjisinin ortaya çıkabilmesi için alerjiye yatkınlığı olan kişinin ortalama 3-5 sene lateksle temas etmesi gerekir. Bu temaslar sırasında latekse karşı IgE sınıfından antikorlar meydana gelir. Bu antikorların miktarı belirli bir düzeye ulaştıktan sonra, lateks içeren bir maddeyle temas edildiğinde mesela balon şişirmek, eldiven giymek... gibi durumlarda alerjik belirtiler gelişir.

Kimler risk altındadır ?

Lateks alerjisine normal insanların yüzde 1 kadarında rastlanırken, astım, alerjik nezle gibi başka bir alerjik hastalığı olanların yüzde 4’ ünde görülür. Doğuştan omurga yarığı (spina bifida) olanların pek çoğunda lateks alerjisi vardır. Lateksle uzun süre ve yüksek dozlarda karşılaşan kauçuk endüstrisi işçileri ve sağlık personelinde (doktor, hemşire, laborant, hastabakıcı...) yüzde10 oranında lateks allerjisi saptanır. Sık sık ameliyat olan hastalarda lateks allerjisi riski yüksektir. Kadınlar, erkeklere göre latekse daha duyarlıdırlar.

 Lateks alerjisi olanlarda muz, avokado, ananas, şeftali, erik, mango, badem, yer fısıtğı ve kestaneye karşı allerji olması ihtimali de çok fazladır.

 BUNLARA DİKKAT !
*Latekse alerjisi olanların, bu maddeyle temasları önlenmelidir.
*Latekse anaflaktik tipte alerjisi olanlar bunu belirten bir kolye veya künye taşımalı, yanlarında otomatik adrenalin enjektörleri bulundurmalıdırlar.
*Latekse alerjisi olanlar muayene ya da ameliyat edilirlerken lateks içermeyen ürünler kullanılmalıdır.
*Latekse alerjik olanlar lateks içeren bir ürüne dokunmuşlarsa hemen ellerini bol suda yıkamalı, ellerini asla gözlerine sürmemelidirler.