Reklamlara Bakılırsa Beyni Çalıştıran, Zekanın Performansını Arttıran Ürünlerin Faydaları Saymakla Bitmiyor. Peki Ya Gerçekler?

Uzmanlar, çoğunlukla çocuklara yönelik hazırlanan ve zekâ arttırıcı olduğu iddia edilen hazır gıdaların faydadan çok zararı olduğunu söylüyor. Peki ya zekâyı parlatmak ve ruh sağlığımızı korumak için ne yapmak, ne tüketmek gerekiyor? İşte doğal beyin mönüsü…

"Bu ürünler akla zarar" diyor Prof. Dr. Ahmet Aydın. Konumuz son zamanlarda reklamlarına sık sık rastladığımız zekâ geliştirdiği iddia edilen hazır yiyecekler. Zekâ gelişimi ebeveynlerde takıntı halini alınca, gıda üreticileri için de yeni bir pazar doğdu: Çocuklara "aklın gıdası" olarak katkı sağladığı savunulan ürünler! Ama uzmanlar bu gıdalar yardımıyla çocuklarının cin gibi olmasını bekleyen anneleri uyarıyor: "Cin gibi çocuklar beklerken, karşımıza hiperaktif, obez, otistik, depresif çocuklar çıkabilir!"

Cerrahpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı'ndan Prof. Dr. Ahmet Aydın, reklamlar aracılığıyla zihin ve beden gelişimine büyük katkı sağlayacağı iddia edilen bu tür ürünlere karşı tek başına mücadele verdiğini anlatıyor. "İçeriğinde iyot, demir, Omega-3 olunca sanki o yiyecek çocukları daha akıllı yapacak! Oysa bu tür ürünlerin üçte ikisi şeker. Çocuklar bunları yiye yiye şeker bağımlısı oluyor. Doğal gıdaları, evde hazırlanan besinleri yememeye başlıyor. Bu da birçok başka probleme neden oluyor." (Son bilimsel çalışmalar da hiperaktiviteden depresyona kadar birçok rahatsızlıkta rafine şeker tüketiminin etkili olduğunu gösteriyor. Aktüel okurları konuyla ilgili detayları bir sayı önceki dergimizde yer alan Yenal Bilgici ve Nevra Yaraç Laçinok'un hazırladığı dosyadan hatırlayacaklardır.)

Zekâyı açtığı, çocukları birer küçük Einstein'a çevirdiği ima edilen katkılı çerezlerin faydaları konusunda şüphe taşıyan tek uzman Prof. Dr. Aydın değil. Memorial Hastanesi nöroloji uzmanlarından Dr. Abdullah Özkardeş de bu tür ürünlerin içeriğinin çok spekülatif olduğunu belirtiyor ve ekliyor: "Beyin gelişiminde etkili olan besinleri doğal yollarla almak çok daha faydalıdır."

Aslında uzmanların da vurguladığı gibi bu hazır gıdalarda bulunan Omega 3, DHA, demir gibi maddeler, sağlıklı ve iyi çalışan bir beynin temel kaynakları arasında yer alıyor. Yani, üreticilerin bu maddeleri yaldızlı harflerle parlatıp yanar dönerli animasyonlarla anne babaların gözüne sokması boşuna değil. "Ama bu maddeleri uç uca ekleyerek, içine şekeri de basıp, ürününüzün faydalı olduğunu iddia edemezsiniz" diyor Prof. Dr. Aydın. "İyot zaten tuzda var, Omega-3 soya yağından geliyor, EPA ise içeriğe o kadar az oranda katılmış ki, normal koşullarda takviye olarak hastalarımıza verdiğimiz miktarın onda biri bile değil."

Diğer taraftan Fransız Dergisi Ça M'interresse'in geçen ayki sayısında yer alan "Beyin Diyeti" başlıklı bir makalede, iyi işleyen bir beynin yaklaşık 40 maddeye ihtiyaç duyduğu anlatılıyor. Dr. Abdullah Özkardeş de beyin gelişiminin yüzde 90'ının beş yaşına kadar tamamlandığını ve tüketilen besinlerin hem bu süreçte, hem de sonraki yıllarda akıl ve ruh sağlığımızı korumamız açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor. Evet, ruh sağlığımızı da! Çünkü, deyim yerindeyse psikolojimizin balans ayarını yapan; mutlu, asabi hatta âşık olmamızı sağlayan serotonin, dopamin gibi kimyasalların oluşumunda da yine tükettiğimiz gıdalar büyük rol oynuyor. Katkı maddeli hazır gıdalardan ümidi kestiğimize göre, sağlıklı bir beyin ve psikoloji için özellikle hangi gıdaları tüketeceğimize geçelim. Ama önce doğal yolla aldığımız besinlerin beynimizi nasıl çalıştırdığına bir göz atalım.

Beynimizi bir bilgisayar gibi düşünün. 100 milyar nörondan, yani mikro işlemciden oluşan bir bilgi kaynağı. Nöronlara sürekli olarak enerji vermek gerekiyor. Bunu ekmek, hamur işi ya da benzeri glucid içeren şeyler yiyerek yapabiliriz. Nöronların birbirleriyle bağlantısını sağlayan kablolar, besinlerimizden aldığımız maddelerle gelişiyor. Kabloları koruyan kılıfa myelin deniyor ve myelinin yüzde 75'ini yağlar oluşturuyor. Mesajları taşıyan ve amino asitlerden meydana gelen nörotransmitterler (sinir ileticileri) ise vücudumuza giren proteinlerden oluşuyor. Beyin dinlenme sırasında beslenmeyle vücuda giren enerjinin yüzde 20'sini alıyor. (yeniaktüel)

Televizyon ile ilgili korkunç iddia!

Televizyonun başında çok uzun saatler hareketsiz kalmak, erken ölüm riskini artıyor.

Avustralya'da 6 yıl boyunca herhangi bir kalp rahatsızlığı bulunmayan 25 yaş üzeri 8 bin 800 kişi üzerinde yapılan araştırmadan ilginç sonuçlar çıktı. Araştırmaya göre, günde 4 saat veya daha fazla televizyon karşısında kalanların, 2 saatten az izleyenlere göre kalp rahatsızlığından ölme ihtimali yüzde 80 daha fazla. Bu kişilerin herhangi bir sebepten ölme olasılığı da az TV izleyenlere göre yüzde 46 fazla.

Bunun yanı sıra televizyon karşısında harcanan her ek bir saat, kalp rahatsızlığından yaşamını yitirme riskini yüzde 18, genel sebeplerden ölüm riskini de yüzde 11 artırıyor. Katılanların yaşları, sigara kullanımı, tansiyonları gibi sağlık konuları hesaba katıldığında bile bu oranların değişmediği belirtiliyor.
        
SEBEP: HAREKETSİZ KALMAK        

Bu "tehlikeli" durumun nedeni ise televizyonunun kendisi değil. Araştırmayı yöneten Dr. David Dunstan, sorunun, televizyon karşısında "yanlış oturmaktan" kaynaklandığını belirtiyor.

Araştırmaya göre, çok uzun süre televizyon izlemek, çok uzun süre oturmak anlamına geldiği için, bu sürede kaslar hareket etmiyor ve böylesine uzun süreli hareketsizlik metabolizmayı bozuyor. Dahası, sonrasında egzersiz yapmak televizyon karşısında çok oturmanın getirdiği olumsuz sonucu telafi etmiyor. Dunstan, insanların TV izlerken de aktif olabileceğine dikkati çekerek, reklam aralarında ayağa kalkılması, dolaşılması ve TV izlerken bazı egzersizler yapılması tavsiyelerinde bulundu.

Araştırmanın detayları American Heart Association Journal'in 26 Ocak sayısında yayımlanacak.

İyibilgi