Lütfi Bergen

Eklenme Tarihi: 01 Ocak 2015 00:00

Biz Türkiye’de Ziya Paşa’nın aşağılık kompleksi ile yazdığı ve fakat Osmanlı aydınının da benimsediği ‘Batı kenti’ tasavvurunu reddeden bir düşünce kurmaya çalışıyoruz. Bu nedenle “Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördüm / Dolaştım mülk-i İslâm’ı bütün virâneler gördüm” beytindeki itirafın Weber’i de haklı çıkardığı düşüncesindeyiz. Ancak bu tespitimiz Weber’in Batı dışına yönelik ‘pejoratif sosyoloji’sini haklı görmenin neticesi değil. Batı kenti dışında bir ‘İslâm Şehri’ varlığına işaret eden yaklaşım denemesidir. İslâm düşüncesinde ‘medine’ kavramı daha önce Arap toplumlarında kullanılmamış bir kelime olarak Hz. Peygamber tarafından telaffuz edilerek Yesrib’in ismi yerine kullanıldı.